fbpx
Zaznacz stronę

Jeszcze do niedawna wydawało się, że kradzież tożsamości to ciekawy pomysł na scenariusz filmu sensacyjnego rodem z USA. To tam odnotowano pierwsze zjawiska kradzieży numeru ubezpieczenia społecznego, który służy do identyfikacji obywateli przez państwo. Kradzież tożsamości jest jednym z najszybciej wzrastających przestępstw w Stanach Zjednoczonych.

Tymczasem już 22% Polaków spotkało się z negatywnymi konsekwencjami utraty tożsamości! A 5% z nas padło ofiarą kradzieży dowodu osobistego!

Kradzieżą tożsamości jest posługiwanie się cudzymi danymi osobowymi, najczęściej z użyciem numeru PESEL, niekiedy dowodu osobistego, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Choć, nie tylko. Czasem dane mogą posłużyć także do poważnego przestępstwa kryminalnego. Tylko my sami jesteśmy w stanie uchronić się przed tym, coraz bardziej powszechnym zjawiskiem. Musimy tylko zachować rozwagę i wiedzieć, jakich sytuacji unikać, aby jak najlepiej chronić naszą tożsamość.

Udostępniaj tylko niezbędne dane.

W różnych sytuacjach możemy zostać poproszeni o udostępnienie danych z dowodu osobistego, prawa jazdy lub paszportu. Podając dane osobowe, powinnismy zachować szczególną rozwagę. Jeśli mamy watpliwości – pytajmy osób, które proszą nas o ich udostępnienie, jaki jest tego cel, czy podanie danych jest dobrowolne, czy obowiązkowe, a także, czy przekazanie wszystkich danych jest niezbędne. Często zdarza się, że do spełnienia celu, dla jakiego są gromadzone, wystarczające będzie podanie tylko najbardziej adekwatnych danych. Zwróćmy szczególną uwagę na pozyskiwanie zbyt często takiej informacji, jak numer PESEL, czy seria i numer dowodu osobistego.

Dowód osobisty zachowaj zawsze przy sobie.

Pamiętaj, że zatrzymanie cudzego dowodu osobistego stanowi w naszym kraju wykroczenie, a jego sprawcy grozi za to kara ograniczenia wolności do 1 miesiąca albo kara grzywny.

Zdarzają się sytuacje, gdy postronne osoby wymuszają na nas pozostawienie dokumentu tożsamości w zastaw, co ma stanowić gwarancję należytego wywiązania się przez nas z umowy, np. wypożyczania różnego rodzaju sprzętu sportowego, jak narty czy rowerki wodne. Wprowadzanie takich zasad dotyczących korzystania ze sprzętu oferowanego przez obiekty sportowe stwarza warunki sprzyjające kradzieży danych osobowych pochodzących z dokumentów tożsamości, jak i wykorzystania tych danych do nieznanych i niezgodnych z prawem celów, bez wiedzy i zgody osób, których dane dotyczą. 

Pamiętaj, że zatrzymanie cudzego dowodu osobistego stanowi w naszym kraju wykroczenie, a jego sprawcy grozi za to kara ograniczenia wolności do 1 miesiąca albo kara grzywny. Wystarczającym zabezpieczeniem mienia takich ośrodków będzie pobranie kaucji i spisanie danych z dokumentu tożsamości, które w przypadku nieoddania lub zniszczenia sprzętu, pozwolą wypożyczającemu na dochodzenie roszczenia. Wystarczające zatem będzie podanie imienia i nazwiska, adresu, serii i numeru dokumentu tożsamości. Zostawianie dowodu osobistego może narażać nas na przykre konsekwencje, związane np. z posłużeniem się naszymi dokumentami w celu zaciągnięcia zobowiązania finansowego. Te same zasady dotyczą niepozostawiania w zastaw prawa jazdy, czy paszportu. Nawet, jeśli ktoś prosi nas o czasowe pozostawienie dokumentu, np. celem dopełnienia formalności w recepcji hotelowej, również nie pozwalajmy na to. Dowód osobisty należy mieć zawsze „na oku”.

Kserowanie dowodu w sytuacji wyjątkowej.

Kserowanie dowodu osobistego nie zostało uregulowane w przepisach prawa.

Samo kserowanie, czy skanowanie dowodu jest uznawane za czynność techniczną. Kluczowe jednak jest to, czy osoba lub instytucja, która tego od nas wymaga jest uprawniona do posiadania wszystkich danych, które się w nim znajdują.

Bank, na mocy prawa bankowego, w związku z prowadzoną działalnością bankową może przetwarzać nasze dane zawarte w dokumentach tożsamości. Z tego względu często jesteśmy w banku proszeni o dowód osobisty, który następnie w formie skanu, czy ksero trafia do naszej teczki klienta. Wystarczające jednak byłoby i w tej sytuacji, gdyby bank tylko spisał niezbędne dane z dokumentu tożsamości. GIODO od lat stara się o uregulowanie kwestii kopiowania dowodu osobistego, aby ograniczyć to zjawisko, nawet w stosunku do banku.

Pamiętajmy, że większość innych podmiotów na rynku usług dla konsumenta, nie posiada przepisu prawa, które upoważniałoby je do przetwarzania wszystkich naszych danych z dowodu osobistego. W takiej sytuacji wykluczone jest kserowanie dokumentów, ponieważ nie posiadają one prawa do przetwarzania wszystkich danych, które się na dowodzie znajdują.

Jeśli już musimy przekazać skan lub ksero naszego dokumentu tożsamości, zadbajmy o to, by znalazł się na nim w widocznym miejscu dopisek dla jakiej instytucji i kiedy został wykonany. W sytuacji posłużenia się nim będziemy znać krąg osób, które miało do niego dostęp. To także powstrzyma potencjalnego złodzieja tożsamości przed posługiwaniem się nim przed innymi podmiotami.

Nie wyrzucaj danych osobowych na śmietnik.

Dokumenty, zawierające dane osobowe, które nie są już nam potrzebne, jak wyciągi bankowe, umowy, pisma urzędowe, faktury, zaadresowane koperty itp. należy niszczyć w sposób trwały, aby uniemożliwić innym osobom ich odtworzenie i posłużenie się nimi. 

Zagubione lub skradzione dokumenty trzeba zastrzec.

Dokumenty tożsamości trzymaj zawsze w bezpiecznym miejscu. Jeśli zgubisz dowód osobisty, prawo jazdy lub paszport pamiętaj, aby je niezwłocznie zastrzec. Można to zrobić w banku. Jeśli wiesz, że dokument został skradziony, koniecznie zgłoś to na policję. Skradziony lub zagubiony dokument, zastrzeżony w jednym banku, poprzez specjalny system trafia do wszystkich innych banków. Osoba, która będzie chciała się posłużyć zastrzeżonym dokumentem zostanie zatrzymana.

Chroń swoją tożsamość! Zachowaj rozwagę. Pytaj. Działaj.

 

A czy Twoja firma jest już gotowa na RODO? 

Zapoznaj się ze szczegółami mojego autorskiego kursu online, który dostarczy Ci nie tylko niezbędnej wiedzy w pigułce, ale i zapewni wszystkie wzory wymaganych dokumentów, polityk i instrukcji!

CHCĘ POZNAĆ SZCZEGÓŁY KURSU!