Akt o usługach cyfrowych (dalej: DSA) reguluje w głównie funkcjonowanie bardzo dużych platform internetowych i wyszukiwarek. Jednak NIEKTÓRE obowiązki wynikające z DSA obowiązują nawet mały biznes online, w tym sklepy internetowe. Dlatego w tym artykule przedstawiam szczególnie te wymogi, które zgodnie z DSA mogą w niektórych przypadkach objąć także Twój biznes online. Całkowicie pomijam natomiast obowiązki dla dużych platform internetowych i wyszukiwarek, żeby nie zaciemniać obrazu wymogami, które i tak nie obowiązują mikrobiznesów.
Czym jest Akt o usługach cyfrowych DSA?
Mówiąc o DSA mam na myśli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE (akt o usługach cyfrowych). DSA to skrót od angielskiej nazwy tego aktu – Digital Services Act. DSA obowiązuje od 17 lutego 2024 roku.
Jaki jest cel DSA w biznesie online?
DSA ma zapewniać między innymi:
- łatwy sposób zgłaszania nielegalnych treści, towarów lub usług w Internecie,
- walkę z nielegalnymi treściami i przeciwdziałać dezinformacji w Internecie,
- zakaz stosowania niektórych rodzajów reklamy ukierunkowanej wykorzystującej dane wrażliwe lub dane dzieci.
Akt o usługach cyfrowych DSA obejmuje bardzo szeroko każdy biznes, który oferuje tzw. „usługi pośrednie” społeczeństwa informacyjnego. Wbrew pozorom nie są to tylko usługi dużych platform internetowych, mediów społecznościowych czy wyszukiwarek internetowych. Niektóre z tych „usług pośrednich” mogą bowiem dotyczyć także mikro i małych biznesów online, w tym strony lub sklepy internetowe.
Akt o usługach cyfrowych DSA w sklepie internetowym.
Zgodnie z definicją z DSA „usługa pośrednia” może dotyczyć jednej z trzech sytuacji, z czego dwie pierwsze wyłącznie wymieniam (bez omawiania), gdyż nie dotyczą standardowego małego biznesu online, a są to:
- Usługa „zwykłego przekazu”, która polega na transmisji w sieci telekomunikacyjnej informacji przekazanych przez odbiorcę usługi lub na zapewnianiu dostępu do sieci telekomunikacyjnej.
- Usługa „cachingu” polegająca na transmisji w sieci telekomunikacyjnej informacji przekazanych przez odbiorcę usługi, obejmującą automatyczne, pośrednie i krótkotrwałe przechowywanie tej informacji, dokonywane wyłącznie w celu usprawnienia późniejszej transmisji informacji na żądanie innych odbiorców.
Skupię się na trzeciej, najistotniejszej z punktu widzenia każdego właściciela sklepu internetowego lub strony internetowej, czyli usłudze „hostingu”, polegającej na przechowywaniu informacji przekazanych przez odbiorcę usługi oraz na jego żądanie.
I tutaj się zatrzymamy, bo to jest ten aspekt, który może dotyczyć także Twojego sklepu internetowego lub biznesu online!
Słowo „hosting” osobom prowadzącym biznes online kojarzy się najcześciej z sytuacją, w której „wykupują” miejsce na serwerze innej formy (hostingodawcy), aby uruchomić w Internecie swoją stronę, sklep lub pocztę e-mail. DSA ma jednak o wiele szerszą interpretację usługi hostingu, niż ta którą powszechnie znamy.
Hostingodawcą w kontekście DSA może zostać każdy właściciel biznesu online, który udostępnia jakąś usługę lub funkcjonalność strony internetowej, na której będą przechowywane informacje przekazane przez użytkownika (odbiorcę usługi) oraz na jego żądanie. Głównie chodzi więc o treści, które użytkownik Twojej strony lub sklepu online może dodać na stronie lub platformie kursowej, a także w obrębie mediów społecznościowych, które prowadzisz.
Uwaga: Aby spełnić definicję „hostingodawcy” wg DSA nie musisz nawet posiadać własnych serwerów, czy platform w sklepie internetowym. Obejmuje Cię to także gdy korzystasz z zewnętrznych narzędzi (hosting, wtyczki, media społecznościowe), ale udostępniasz z ich użyciem użytkownikom opcję dodania treści, które będą następnie przechowywane.
Jakie sytuacje reguluje Akt o usługach cyfrowych DSA w sklepie internetowym?
Akt o usługach cyfrowych DSA obejmie także Twój sklep internetowy lub biznes online, jeśli, np:
- umożliwiasz na swojej stronie internetowej dodawanie komentarzy blogowych przez użytkownika,
- umożliwiasz dodawanie opinii na karcie produktu lub stronie sklepu przez użytkownika,
- prowadzisz grupę w mediach społecznościowych (np. na Facebooku) albo fanpage, a pod Twoimi postami mogą pojawić się komentarze innych użytkowników,
- udostępniasz forum internetowe dla Twojej społeczności,
- prowadzisz platformę z kursami online, na której kursanci mogą dodawać komentarze lub notatki pod lekcjami,
- zezwalasz na zakładanie konta na stronie, w ramach którego użytkownik może dodawać dowolne treści (zdjęcia, opisy, załączniki).
Jeśli któraś z tych lub podobnie działających funkcji dotyczy Twojego biznesu online to sprawdź dalej, jakie wymogi nakłada na Akt o usługach cyfrowych DSA na sklepy internetowe.
Uwaga: Jeśli masz lub zakupisz mój Pakiet NA START (RODO i regulaminy dla sklepu internetowego) w Module 1 Lekcji 6 znajdziesz dodatkową lekcję, która szczegółowo wyjaśnia obowiązki DSA dla małego biznesu online oraz wzór regulaminu treści, który jest przez DSA wymagany w powyższych przypadkach.
Czego DSA nie dotyczy w sklepie internetowym?
DSA w sklepie internetowym lub na stronie internetowej nie obejmuje takich funkcji, jak:
- formularz zamówienia
- formularz kontaktowy
- zapis na newsletter
Te treści (głównie dane osobowe) przechowywane będą przez Ciebie jako Administratora danych w celu realizacji umowy sprzedaży/zamówienia, wysyłki newslettera, udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie, na podstawie odpowiednich przesłanek RODO. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o RODO w sklepie internetowym i wypełnić wszystkie wymogi RODO dla Twojego biznesu online sprawdź mój Pakiet NA START (RODO i regulaminy dla biznesu online).
DSA, a dostawca platformy internetowej.
DSA wyróżnia jeszcze osobną podkategorię hostingodawcy – dostawcę platformy internetowej.
Platforma internetowa to taki rodzaj „hostingodawcy”, który nie tylko przechowuje informacje przekazane przez odbiorców usługi na ich żądanie, ale także rozpowszechnia je publicznie na żądanie odbiorców usługi.
Uwaga: Zgodnie z DSA dostawców „hostingu” nie uznaje się za platformy internetowe, w przypadku gdy publiczne rozpowszechnianie jest zaledwie nieznaczną i wyłącznie poboczną cechą, która jest nierozerwalnie powiązana z inną usługą. Takim przykładem (podaje go też DSA) może być sekcja gazety internetowej przeznaczona na komentarze, w przypadku której jest oczywiste, że ma ona charakter poboczny w stosunku do głównej usługi, jaką jest publikowanie wiadomości, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi wydawca. Taki serwis będzie nadal „hostingodawcą” w rozumieniu DSA, ale nie będzie platformą internetową.
Platformy internetowe to, np. serwisy społecznościowe lub internetowe platformy umożliwiające konsumentom zawieranie z przedsiębiorcami umów zawieranych na odległość (market place). W związku z tym, że moja działalność i kursy online dotyczą standardowych sklepów internetowych, a nie platform internetowych, ich obowiązki dodatkowe nie będą omawiane.
Regulamin DSA dla sklepu internetowego jako „hostingodawcy”.
Hostingodawcy w rozumieniu DSA, a w tym niektóre strony lub sklepy internetowe, są zobowiązani są do opracowania i umieszczenia na stronie internetowej warunków korzystania z usługi, czyli regulamin serwisu/treści. Informacje te mają być jasno sformułowane oraz podane do publicznej wiadomości w łatwo dostępnym miejscu, np. w stopce strony obok regulaminu sklepu i polityki prywatności.
Regulamin serwisu i treści wg DSA powinien zawierać, m.in. następujące informacje:
- czym są nielegalne treści – przykłady znajdziesz we wzorcu Regulaminu, który jest dołączony do tej lekcji M1L6 w Pakiecie NA START dla sklepów internetowych,
- czy decyzję o moderacji treści podejmuje algorytm (jeśli odbywa się to bez udziału człowieka), czy przeglądu treści dokonuje człowiek?
- jaki jest regulamin wewnętrzny systemu rozpatrywania skarg (mechanizmy zgłaszania i działania),
- informacje o wyznaczeniu punktu kontaktowego,
- jak można zgłosić i komu nielegalne treści na stronie,
- terminy rozpatrywania skarg,
- co się dzieje ze zgłoszonymi treściami (czy są usuwane, blokowane, etc.).
Uwaga: Do lekcji M1L6 załączyliśmy wzorzec regulaminu serwisu wg DSA dla mikro i małych biznesów online, które będą mieściły się w pojęciu „hostingu”, ale nie będą pełnili funkcji platformy internetowej.
Pozostałe wymogi DSA dla biznesu online.
Jeśli, tak jak wspominałam na początku, na Twojej stronie internetowej dostępne są dla użytkownika funkcje umożliwiające mu pozostawienie własnej treści, to oprócz regulaminu treści/serwisu DSA wymaga także spełnienia innych wymogów.
Jednym z obowiązków jest podjęcie działań przeciwko nielegalnym treściom. Jeśli otrzymasz taki nakaz, wydany przez organy sądowe lub administracyjne na podstawie prawa Unii, musisz bez zbędnej poinformować odpowiedni organ czy i kiedy zostały podjęte przez Ciebie odpowiednie działania przeciwko nielegalnym treściom.
Kolejna kwestia, o której trzeba pamiętać to wyznaczenie punktu kontaktowego. Kontaktować może się z Tobą zarówno użytkownik strony zgłaszający nielegalną treść, jak i organy wyznaczone do nadzoru nad DSA w naszym kraju lub UE.
Wyznaczyć przedstawiciela prawnego w UE muszą z kolei wyłącznie te firmy, które nie mają siedziby w UE, a oferują swoje usługi na terenie UE.
Mechanizmy zgłaszania i działania to kolejny wymóg prawny dla dostawy „hostingu” w rozumieniu DSA. Mechanizmy te muszą być łatwo dostępne i przyjazne dla użytkownika oraz muszą pozwalać na dokonywanie zgłoszeń wyłącznie drogą elektroniczną.
Uzasadnienie Twojej decyzji po zgłoszeniu nielegalnej treści przez użytkownika to następny wymóg, o którym musisz wiedzieć.
W przypadku gdy jako dostawca usług hostingu poweźmiesz jakiekolwiek informacje dające podstawę do podejrzenia, że popełniono, popełnia się lub może dojść do popełnienia przestępstwa zagrażającego życiu lub bezpieczeństwu osoby lub osób, natychmiast musisz poinformować o swoim podejrzeniu organy ścigania lub organy sądowe zainteresowanego państwa UE.
Ostatni wymóg to współpraca z Koordynatorem ds. usług cyfrowych. W naszym kraju funkcję Koordynator ds. usług cyfrowych ma pełnić UKE (Urząd Komunikacji Elektronicznej), a w pewnym zakresie także UOKiK. Koordynator może zażądać, aby „hostingodawca” udzielił informacji bez zbędnej zwłoki w przypadku, w którym podejrzewa się naruszenie DSA.
Kary finansowe za uchybienia na gruncie DSA mogą wynosić od 1 do 6% łącznego światowego rocznego obrotu uzyskanego w poprzednim roku obrotowym, w zależności od rodzaju zaniedbania.
Inne ważne tematy dla biznesu online, o które warto zadbać.
Jeśli prowadzisz sklep interentowy lub biznes online sprawdź także pozostałe tematy prawne, istotne dla ich właścicieli:
1. Regulamin sklepu internetowego – jak unikać klauzul niedozwolonych.
2. Regulamin newslettera Lead Magnet.
3. Jak napisać politykę prywtaności.
4. RODO i regulaminy dla sklepu i biznesu online (Pakiet NA START).
