Zmiany w sklepach internetowych w latach 2021 -2023.

Mamy aktualnie początek 2023 roku. O zmianach w roku 2021 roku pisaliśmy w naszej strefie wiedzy dla biznesu online już jakiś czas temu. W tym roku jednak ponownie nastąpiły zmiany, które wprowadzają w tym roku dodatkowe obowiązki aktualizacji regulaminu sklepu internetowego na 2023 rok. Dlatego w tym wpisie omawiam zarówno zmiany w regulaminach, które weszły w 2021 roku, jak i wprowadzę Cię w temat zmian, które dopiero co zaczęły obowiązywać w 2023 roku. Z tego powodu omawiam w tym artykule zmiany w sklepach internetowych w latach 2021 -2023.

Uwaga: Jeśli masz już nasz Pakiet NA START. RODO i regulaminy 2023 dla sklepów internetowych lub staniesz się jego szczęśliwym posiadaczem to możesz spać spokojnie. Regulaminy sklepów internetowych, które są dostępne w tym pakiecie zostały już dostosowane do zmian w sklepach internetowych w 2021 r., jak i tych, które obowiązują od 1 stycznia 2023 roku. Udostępniamy w pakiecie nowe wersje wzorów regulaminów sklepu online na 2023 rok oraz dodatkowe wskazówki i interpretacje w lekcjach online, które są dołączone w pakiecie. Lekcje online dotyczą RODO, zwrotów, reklamacji towarów i treści cyfrowych na nowych zasadach, omnibusa, etc.

Zmiany w sklepach internetowych w 2021 r.

Najpierw zacznijmy od zmian dla sklepów interntowych, które weszły w życie od 1 stycznia 2021 r. i spowodowały przyznanie większej grupie klientów uprawnienia Konsumenta. A to oznacza nie tylko konieczność zmiany dotychczasowych regulaminów sprzedaży sklepów internetowych (jeśli ktoś jeszcze tego nie zrobił), ale także dodatkowe obowiązki dla ich właścicieli. Ta zmiana wpływa także na potencjalnie większe ilości zwrotów oraz reklamacji, ponieważ rozszerzono krąg osób, w tym niektórych firm, uprawnionych do tego wg nowych przepisów.

Mimo że ta zmiana weszła już w 2021 roku to nadal warto o niej pisać, ponieważ obowiązuje również sprzedaż prowadzoną w 2023 roku. Dyrektywa cyfrowa, towarowa i omnibus, które zaimplementowano w 2023 r. do polskich przepisów dla e-commerce, nie wprowadziła w tym akurat zakresie żadnej zmiany. Tymczasem nadal wiele sklepów internetowych nawet nie zaktualizowało swoich regulaminów do zmian, które obowiazują już od 2021 r.

Branża e-commerce rozwija się bardzo prężnie od kilku lat, a od czasu pandemii powstaje jeszcze więcej sklepów internetowych i usług prowadzonych online. Dlatego zmiany regulaminu sklepu internetowego dotyczą z roku na rok coraz większej liczby przedsiębiorców i osób prowadzących tzw. działalność nierejestrowaną.

Prawa Konsumenta a prawa Klienta, czyli jak było przed 2021 rokiem?

Aby lepiej wyjaśnić na czym konkretnie polegają zmiany dla e-commerce od 2021 roku zacznijmy od początku. Wcześniej w sklepach internetowych były dwie grupy kupujących – konsumentów oraz klientów firmowych.  Co właściciwe oznaczają te pojęcia i dlaczego ten podział jest taki istotny?

Konsument to osoba fizyczna, która dokonuje z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Tego typu zakupy w e-sklepach określało się często jako „zakup prywatny” lub „zakup konsumencki”. Z kolei za Klienta uznawaliśmy dotychczas firmy, instytucje lub osoby fizyczne, które zamawiają towar na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Najczęściej stosowało się tu pewne uproszczenie i mianem Klienta określało się po prostu osobę, która „bierze fakturę na firmę.”

Na co dzień większość właścicieli biznesów online nie prowadzi takiego rozróżnienia. Każdego kupującego określa się często mianem klienta. Jednak jest duża różnica między zakupem konsumenckim, a zakupem na firmę. przynajmniej było tak jeszcze przed dwoma laty.

Konsument z natury rzeczy jest uznawany za słabszą stronę w relacjach ze Sprzedawcą. To właśnie w przypadku Konsumenta mówimy o klauzulach niedozwolonych, o prawie do zwrotu towaru zakupionego na odległość w ciągu 14 dni bez podania przyczyny, czy szerokich uprawnieniach reklamacyjnych. Natomiast wszystkie osoby lub firmy, które kupowały online na cele zawodowe, zarobkowe lub związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie były traktowane jak Konsumenci. A to pociąga za sobą bardzo konkretne konsekwencje, zarówno dla Klienta firmowego, jak i Sprzedawcy. 

Uprawnienia konsumenta dla niektórych firm.

Dla przykładu – Konsument ma 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość (zwrot). Kupując żelazko przez Internet jako osoba prywatna mogę bez problemu w podanym terminie odstąpić od umowy i je zwrócić. Natomiast, jeśli wcześniej to samo żelazko kupiłabym na moją jednoosobową działalność gospodarczą to nie miałabym takiego prawa. Jeszcze dwa lata temu zostałabym potraktowana jako klient firmowy, a nie konsument. Owszem, są sprzedawcy internetowi, którzy już dawno nawet firmom umożliwiali zwroty, ale była to wyłącznie ich dobra wola.

Podobnie działała to w przypadku reklamacji towaru.  Do przedsiębiorców wcześniej nie odnosiły się terminy na rozpatrzenie reklamacji z tytułu rękojmi przez sprzedawcę. To także jednak zmieniło się w 2021 roku, przynajmniej w stosunku do niektórych zakupów firmowych.

Zmiany w sklepach internetowych w 2021 r., czyli jak jest od ponad 2 lat?

1 stycznia 2021 r. nastąpiła zmiana przepisów, która wprowadziła kolejną, trzecią kategorię kupujących. Nazwijmy ją Klient – Konsument. Dzięki tej zmianie również osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą są traktowane jak konsumenci, nawet jeśli „wezmą fakturę na firmę”. Warunkiem jest, aby taki zakup nie miał charakteru zawodowego. Podsumowując – przedsiębiorcy wpisani do CEIDG mają ochronę konsumencką w relacjach z innymi przedsiębiorcami w sytuacji, ”w której czynność prawna nie ma dla przedsiębiorcy charakteru zawodowego”. 

Aby zostać Klientem – Konsumentem muszą zostać zatem spełnione dwa warunki łącznie:

1. Dotyczy to tylko osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (zarejestrowanych w CEIDG). Nowe uprawnienia nie dotyczą zakupów prowadzonych przez będące formalnie przedsiębiorcami instytucje, spółdzielnie, czy spółki prawa handlowego (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, etc. ).
2. Zakup nie może mieć dla kupującego charakteru zawodowego, związanego z prowadzoną działalnością.  Weryfikacja charakteru tej działalności ma opierać się na kodach PKD. I tu pojawia się pierwsza trudność dla Sprzedawców, którzy będą musili to samodzielnie ustalić.

Klienci – Konsumenci zostali w 2021 roku objęci ochroną przewidzianą dla konsumentów, w zakresie stosowania tzw. klauzul abuzywnych, rękojmi za wady oraz w zakresie prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Nie zostaną jednak objęci ochroną instytucjonalną konsumentów, sprawowaną przez Prezesa UOKiK oraz ogólnopolską sieć powiatowych rzeczników praw konsumenta.

Jeśli dla przykładu teraz kupiłabym żelazko przez Internet, dokumentując ten zakup fakturą na moją jednoosobową działalność, której przedmiotem są usługi doradcze, to zostanę potraktowana jako Klient-Konsument. Żelazko przecież nie będzie mi służyło do wykonywania tych usług, co najwyżej będę mogła wyprasować nim swoje ubrania przed spotkaniem z klientem. Dlatego taki zakup będę mogła zwrócić w ciagu 14 dni bez podania przyczyny, nawet jeśli zostanie udokumentowany fakturą. Jeśli jednak przedmiotem mojej dzielności byłaby, np. produkcja odzieży, to wtedy byłabym traktowana jak profesjonalista i nie mogłabym odstąpić od umowy, ani oddać go do reklamacji na korzystniejszych warunkach jakie przysługują Konsumentom.

Weryfikacja kodów PKD kupującego.

Od 2021 roku przedsiębiorcy zajmujący się sprzedażą przez Internet zastanawiają się jak weryfikować to, czy taki zakup dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą zarejestrowaną w CEiDG ma charakter zawodowy, czy też nie. Rejestr CEIDG jest powszechnie dostępnym źródłem informacji o przedsiębiorcach będących osobami fizycznymi. Z jednej więc strony będzie ułatwiona weryfikacja tego, czy dana czynność wchodzi w zakres czynności zawodowo podejmowanych w ramach rzeczywiście wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Z drugiej jednak, trzeba przyznać, że stanowi to także szerokie pole do interpretacji. Szczególnie, jeśli przedsiębiorca wpisał w CEIDG kilka kodów PKD. W dalszej części przygotowaliśmy kilka przykładów, które pozwolą Ci lepiej zrozumieć te zmiany.

Aby prawidłowo spełnić wszystkie obowiązki informacyjne sprzedawcy, weryfikacja tego, czy dany zakup kwalifikuje się do objęcia definicją Klienta-Konsumenta, powinna nastąpić już na etapie realizacji zamówienia. W celu uproszczenia tego procesu jednym z rozwiązań może być umieszczenie specjalnego checkboxu pod formularzem zamówienia, poprzez który kupujący określałby czy dany zakup ma dla niego charakter zawodowy. Nie jest to jednak powszechnie stosowana praktyka. Drugim rozwiązaniem jest weryfikacja tego dopiero w sytuacji, w której konkretny przedsiębiorca chce odstąpić od umowy zawartej na odległość lub gdy składa reklamację.

Zmiany w sklepach internetowych w 2021 r. – podsumowanie.

W poniższej tabeli znajdziesz kilka przykładów, które przygotowaliśmy, aby lepiej zobrazować to, jakie towary w kontekście konkretnej branży mogą od 2021 r. zostać objęte tymi zmianami. Nie sposób jednak podać tutaj wszystkich przykładów, z którymi wkrótce zetkną się właściciele sklepów internetowych. Dlatego ważne jest także to, aby zrozumieć działanie samego mechanizmu i mieć zawsze na uwadze, że poza kodem PKD istotne jest także to, że zmiana dotyczy tylko zakupów dokonywanych przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. To powinno być pierwszym elementem, który będzie weryfikowany. Dopiero w kolejnym kroku należy sprawdzić kod PKD i odnieść to do działalności prowadzonej przez kupującego.

Otwórz i prowadź sklep internetowy w 2023 roku zgodnie z prawem.

Od 1 stycznia 2023 roku weszła kolejna zmiana dla właścicieli sklepów internetowych, a niektóre z nich obowiązują również w sprzedaży stacjonranej. Dlatego przygotowaliśmy osobny artykuł, w którym omawiamy zmiany wprowadzone dla e-commerce w 2023 r. wdrożeniem w Polsce trzech dyrektyw UE – cyfrowej, towarowej i omnibusa. Artykuł ten znajdziesz poniżej:

Zmiany w regulaminach sklepów internetowych w 2023 roku

Ten artykuł jest również częścią naszego bezpłatnego poradnika online pt. „Jak założyć i prowadzić sklep internetowy zgodnie z prawem w 2023 roku.” Jeśli zamierzasz otworzyć lub prowadzisz już własny sklep internetowy może Cię zainteresować także jeden z poniższych tematów (kliknij na wybrany tytuł i przeczytaj):

1. RODO w sklepie internetowym – co jest Ci potrzebne?

2. Jak napisać regulamin sklepu internetowego?

3. Dyrektywa cyfrowa, a sprzedaż kursów online i e-booków w 2023 roku.

4. Jak zgłosić sklep internetowy do BDO?

5. Dyrektywa towarowa, a sprzedaż produktów fizycznych przez Internet w 2023 roku.